72. Síðasti dagurinn í Bútan

Ég ætla að byrja blogg dagsins á spurningu til lesenda. Konan í miðjunni er eiginkona leiðinlega ljósmyndarans sem ég talaði um í síðsta bloggi. Spurning min er sú hvort hárið á henni sé svona af náttúrunnar hendi eða hvort hárgreiðsludaman hennar sé einnig óvinur hennar? Hægra megin situr önnur Bútanbuddan, skelþunn eftir annasamt daðurkvöld og drykkjudag.

Við vöknuðum við skarkalann í stóra hópnum þegar þau voru að búa sig til brottfarar. Við höfðum hlerað hvenær þau ætluðu að leggja í'ann og planið var að fara um hálftíma síðar.

Anan hafði gist hjá félaga sínum í þorpinu um nóttina því gistiheimilið var fullt en Pemba svaf í bílnum eins og svo oft áður.

Morguninn var sérstaklega fallegur, sáum við sólina koma upp og baða klaustrið geislum sínum rétt fyrir neðan okkur í dalnum.


Útsýnið - listamaður hendir í blýantsskissu af staðháttum.

Við komum við á hátíðinni í Tashigang en hún hafði byrjað þennan daginn, þ.e. æfingin og því upplagt að fylgjast með henni áður en við myndum hefja langa keyrslu dagsins.


Hátíðin var í þessu virki eða Dzong-i eins og þeir kjósa að kalla það.

Sonja hafði verið veik þegar við Anan fórum á hátíðina í Mongar og því gaman fyrir hana að sjá smá hluta af þessari til að missa ekki alveg af þessu. Atriðin voru nánast þau sömu og áður þannig að það má segja að hún hafi ekki misst af miklu. Töluvert af aðkomufólki úr sveitum héraðsins var komið til að fylgjast með og var það sem gladdi hvað mest augað að sjá fólkið í sveitunum horfa á skemmtiatriðin og skemmta sér konunglega.

Yngri stúlkan af þeim Bandarísku frá kvöldinu áður var greinilega skelþunn, sat allan tíman á stétt með stór sólgleraugu og leit ótt og títt á klukkuna. Pemba hafði njósnað um það hvernig kvöldið fór hjá þeim eftir að við fórum í háttinn og gerðist ekkert, allir fóru í sín herbergi þannig að einhver hefur kannski verið vonsvikinn.

Hérna komar nokkrar myndir frá hátíðinni sem skýra sig sjálfar:




















Þetta fólk tilheyrir hirðingjum austast í Bútan af svæði sem ferðamönnum er ekki heimilt að koma á.

Við gengum aðeins um í þorpinu í Tashigang - fengum okkur Momo's á litlu veitingahúsi og tókum því rólega áður en langur akstur dagsins myndi hefjast. Kona kom til okkar þar sem við vorum að stíga um borð í bílinn og bauð okkur vefnað til sölu sem hún hafði sjálf unnið. Þetta var fyrirtaks minjagripur frá Bútan þannig að við borguðum henni uppsett verð en það er engin hefð fyrir prútti í Bútan.


Barn í hurð.

Framundan var um 8 tíma akstur að landamærabænum Samdrup Jongar þar sem við myndum gista síðustu nóttina í Bútan áður en við færum yfir til Indlands.

Við keyrðum framhjá eina háskólanum í Bútan sem stór bygging ásamt háskólaþorpinu Kanglung. Anan glápti á stúlkurnar og sagði Pemba að keyra rólega svo hann sæi örugglegar allar stúlkur vel sem kæmu nálagt bílnum. Hann sagði að strákarnir sem þarna stunduðu nám væru heppnir að búa svona nálagt svona stórum hóp af álitlegu kvennfólki, þetta væri besti staðurinn í öllu Bútan.

"Pemba is such a stupid guy, he lived close to here for three months and never once came here!" sagði Anan.
"Such a stupid guy!" bætti hann við og Pemba brosti, fannst þetta greinilega ekki svaravert.

Við snæddum hádegisverð uppi á fjallinu rétt fyrir ofan lítið þorp. Íbúar voru að bera steina niður í þorpið fyrir hleðslur og það var ekki skemmtileg sjón að sjá drengi undir 10 ára bera þunga steinana á bakinu.


Setið að snæðingi.


Bænaflögg í hlíðinni hjá litlu þorpi rétt við þar sem við borðuðum hádegisverð.


Munkaklaustur.


Nemendur við klaustrið.


Þorpið.

Stuttu síðar keyrðum við framhjá kletti uppi í fjöllunum og var þar stór ljós api að gæða sér á pappa. Við stoppuðum bílinn og ég náði einni mynd af honum áður en hann stökk í burtu og þaut upp fjallið. Anan vill meina að þetta sé api sem sést eiginlega aldrei á þessum slóðum enda í útrýmingahættu - ætlar að kanna hvort það geti verið rétt að þetta hafi veirð sú tegund en ef svo er má kalla það merkilegt að hafa séð hann þarna, hvað þá í um tveggja metra fjarlægð.


Hann stökk í burtu áður en ég náði almennilegri mynd af honum.

Keyrslan um daginn var mjög bugðótt upp og niður fjallshlíðarnar og fallegt landslagið skartaði sínu fegursta biðjandi okkur að koma aftur til landsins. Eftir hádegi var mikil þoka sem er víst algeng á þessum slóðum - spurning hvort við höfum ekki bara verið í skýjunum, vorum a.m.k. í skýjunum með ferðalag okkar um þetta stórkostlega land.


Akrar í eftirmiðdagssólinni.


Bóndabær uppi á hæð.


Þoka fyrir ofan bæinn.


Einn einn bærinn uppi á hæð.


108 bænaflögg til minningar um skyldmenni sem fallið er frá.


Sólargeislar í hlíðinni.


Síðustu geislar sólarinnar.


Við Pemba.


Þoka seinni hluta ferðarinnar.

Stuttu eftir að það tók að dimma sáum við sléttur Indlands í fjarska en það eru mjög skýr skil þar sem fjöllin enda og miklar sléttur Indlands taka við. Indland var baðað síðustu geislum sólarinnar sem við sáum í gegnum skýin í myrkrinu - þetta minnti okkur á að við vorum að kveðja Bútan og fara aftur í litadýrðina og æsinginn sem einkennir Indland. Við fundum fyrir söknuði þar sem við sátum í myrkrinu á leið niður fjöllin því endir Bútanævintýrsins var að verða að veruleika.


Sléttur Indlands enn baðaðar í kvöldsólinni en fjallendi Bútan í skugga. Við höfðum ekki áttað okkur á því fyrr en þarna að það er í raun ekkert sólsetur í Bútan því sólin er í raun enn mjög hátt á lofti þótt hún hverfi bak við há fjöllin.

Hótelið var ágætt, snyrtilegt þó það væri mikil rakalykt inni í herberginu, sérstaklega á baðherberginu sem var líklegast með mestu rakalykt sem ég hef fundið, maður gat varla andað þar inni. Við snæddum síðustu kvöldmáltíðina með Anan og Pemba á veitingahúsi hótelsins - fengum að sitja í betri stofunni því stóri hópurinn hafði lagt undir sig matsölustað hótelsins. Pemba sagði eitthvað við Anan á Bútönsku og Anan þýddi fyrir okkur:

"Pemba sagði að hann væri búinn að keyra fyrir mjög marga hópa og þið eruð besti hópurinn sem hann hefur nokkurntíman keyrt." Okkur þótti mjög vænt um að heyra þetta frá honum því það fáa sem hann segir meinar hann og þetta virtist koma beint frá hjartanu.
Ég kíkti á netkaffi skammt frá ásamt þeim félögum og notaðist við tölvuna á meðan Anan reyndi að semja við afgreiðslustúlkuna um að borga minna fyrir símtal ef hann hringir collect eða eitthvað slíkt - hann gafst loks upp á samningaviðræðunum og fór út, ætlaði að bíða þar. Stuttu síðar komu þeir aftur inn og ég sagði þeim bara að fara upp á hótel, ég myndi hitta þá þar. Þegar ég fór út var afgreiðslustúlkan mjög óróleg yfir því hvort ég myndi rata eða ekki, ég þurfti að lofa því að koma til baka og hún myndi fylgja mér ef ég fyndi ekki hótelið. Þar sem hótelið var aðeins í 400m fjarlægð tókst mér, ótrúlegt en satt, að finna hótelið án þess að villast nokkuð.

Við fórum snemma að sofa síðasta kvöldið í Bútan.

Ferðalag okkar um Bútan þessa 17 daga var ævintýri líkast - að fá að sjá land sem er svona ómengað af túrisma eru forréttindi en á sama tíma er maður leiður yfir því að þetta er allt eftir að breytast því túrisminn í landinu á eftir að aukast á næstu árum og þá verður Bútan eins og hvert annað land í Asíu. Það er því með blendnum tilfinningum sem maður ferðast um svona svæði því það er mjög erfitt að viðhalda menningu landa og jafnvægi þegar ferðamenn flykkjast til landsins með alla sína peninga og vestrænu háttu sem er eins og illgresi sem étur alla aðra menningu í sig og skilur lítið eftir nema þörf innfæddra fyrir meiri peninga og fleiri ferðamenn.

Landslagið í Bútan er ekki það sem gerir landið sérstakt því það svipar til margra landa í Asíu eins og t.d. Tailands og Laos. Það sem gerir Bútan einstakt er menningin og mannlífið sem hefur sinn eigin karakter og virðist vera óspillt ennþá. Fólk er brosmillt og ánægt og hvergi er verið að reyna að selja manni eitthvað, hvað þá plata mann eins og víða annars staðar. Það að fá tækifæri að fara inn til fólks og sjá daglegt líf þeirra var bæði fróðlegt og mjög gefandi - maður vonandi mun vera þakklátari fyrir það sem maður hefur heima.

Ferðamenn í Bútan eru í dag um 17.000 á ári en voru aðeins um 5.000 fyrir þremur árum síðan. Önnur stærsta ástæðan fyrir því að svo fáir heimsækja landið eru mjög strangar reglur um það hvert ferðamenn mega fara og eins verða allir að borga tiltölulega hátt daggjald en það er allt innifalið í því gjaldi nema drykkir. Við Sonja greiddum t.d. $230 á dag á mann í 17 daga og þarf nú ekki öflugan útreikning til að sjá að þetta kostar sitt. Innifalið í gjaldinu er gisting á hótelum, bíll með einkabílstjóra, leiðsögumann og fullt fæði. Þetta er ein af ástæðunum fyrir því að svona fáir koma til Bútan en það er búist við að það verði gerð einhver breyting á þessu gjaldi á næstu árum og þá til að hvetja ferðamenn til að vera lengur í landinu en þeir eru núna. En auk þess þá eru mjög strangar reglur um það með hvaða leiðum ferðamenn mega koma inn í landið nema hvað Indverjar hafa fullt frjálsræði.

Núna í desember fara fram fyrstu lýðræðiskosningar í landinu þar sem Bútanir kjósa menn á þing og er það breyting á því sem hingað til hefur verið að konungur skipar menn og fer sjálfur með yfirvald. Það sem er kannski merkilegt er að konungur ákvað sjálfur þessar breytingar, þurfti ekki byltingu eða annað slíkt til að ná þessu fram. Margir Bútanir eru ekki hrifnir af þessari breytingu, treysta konungi betur en spilltum stjórnmálamönnum sem maður skilur nú að mörgu leyti en þeir hafa hingað til verið afskaplega heppnir með konunga. Munkar munu ekki hafa kjörgengi því ein af reglum þeirra er að fylgja yfirboðara sínum í einu og öllu og því yrðu þeir að kjósa það sama og yfirmunkur Bútana sem myndi gera þá of volduga pólitískt séð.

Miklar breytingar eru framundan í landinu.

Hvað ætli það hafi margir Íslendingar komið til Bútan? Anan og Loja leiðsögumennirnir okkar þekkja eiginlega alla leiðsögumenn Bútans og Loja hefur starfað við þetta síðan landið var opnað - þeir hafa hvorugir heyrt um Íslendinga sem hafa heimsótt landið fyrir utan okkur. Loja vill meina að fjöldi Íslendinga sé alls ekki meira en 10 - Anan vill hinsvegar meina að við séum fyrstu Íslendingarnir sem heimsækja landið en ég hef ekki mikla trú á því.

Við kveðjum Bútan með söknuði en munum eflaust heimsækja landið aftur í komandi framtíð.

71. Björgunarafrekið mikla við Trashi Yangtse

Morgunverður var snæddur á sömu búllu og maturinn kvöldið áður og var Pemba farinn fótgangdi niður í bæ til að athuga hvað þeir ættu til og hvort betra væri að snæða á öðrum stað. Anan keyrði bílinn niðureftir og það í fyrsta skiptið sem við sjáum hann keyra.


Rafmagnshitarinn er gerði nóttina bærilega.

Pemba var að sjálfsögðu inni í eldhúsi á staðnum og var þar að steikja fyrir okkur brauðsneiðar - ekki ónýtt að hafa svona kúnna sem vinna verkið sjálfir. Brauðið reyndist það ágætasta og borðuðum við okkur södd - áttu reyndar ekkert Espresso frekar en aðrir staðir í landinu en ég verð að draga frá einkuninni fyrir það þó nánast enginn viti hvaða görótti drykkur það er.


Pemba í eldhúsinu ásamt eigendanum.


Þriðjudagar eru jafn slæmir í Bútan og mánudagar í hinum vestræna heimi.


Á öðrum stað höfðu menn nú fundið einfalt en gott ráð við þessum ómannúðlegu lögum ... eitt pennastrik.


Pemba og Anan snæddu með okkur morgunmat.


Börn eigandans.


Börnin byrja ung að vaska upp - Ég og Anan rýnum í haganlega raðaða bita.

Við Sonja fengum okkur stuttan göngutúr um miðbæinn í steikjandi sólinni - soldið eins og Ísland á góðum degi að í skugga er kalt en sólin sjóðbrennandi heit.

Anan hafði hringt í vini sína og ekki miklar líkur á að við gætum skoðað þá tvo staði í bænum sem við höfðum hug á að gera - börnin í trésmíðaskólanum voru úti í skógi þennan daginn að safna efnivið og stúlkurnar dansskólanum voru í útillegu einhverstaðar uppi á fjalli. Hinsvegar hefði sést til 7 "Black necked cranes" eða bara Svarthálsakrana þar sem þeir flugu niður að sléttunni fyrir ofan bæinn. Þessir fuglar eru í útrýmingahættu og fláráðir fuglaskoðarar koma hvaðanæva af úr heiminum til að ná af þeim tali.
Sonja hafði reyndar séð þá fljúga upp frá sléttunni þegar við fórum í göngutúr og smellt af þeim mynd og sýndist þeir reyndar vera á leið í burtu.

Við ákváðum að rölta uppeftir og sjá hvort við sæum þá - þurftum að ganga í gegnum anddyri á húsi og hálfvegis vaða yfir hrísgrjónaakur við húsið til að komast á sæmilegan útsýnisstað. Engan sáum við Svartkragann á sléttunni og snérum við. Þegar við gengum aftur hjá anddyrinu sáum við pínulitla hvolpa koma hlaupandi til okkar. Sonja tók strax við að strjúka þeim og leika við þá en einn urraði aðeins og hljóp tvo metra í burtu og lagðist þar niður. Annar hvolpur lét sig hverfa en sá þriðji sem var öðruvísi en hinir fyrir þær sakir að vera rauðhærður, eða með rauðhan hárbrúsk ofaná hausnum, en virist við fyrstu sýn vera heilbrigður að öðru leyti.

Hann kom strax til Sonju, sleikti hana, virtist glaður og lagðist síðan á hliðina alveg við hana - þá sáum við að band, svona jólagjafaband, var utanum aðra afturlöpp hans og hafði greinilega verið þar lengi. Ég tók varlega um fótinn og hann grét aðeins en gerði sig ekkert líklegan til að færa sig þó hann hefði léttilega getað það. Í ljós kom að bandið var orðið mjög stíft utanum fótinn og ef skoðað var hinum megin á hann var bandið komið í gegnum allt hold og líklegast alveg við bein - gröftur virtist vera þar og þetta því frekar ljótt.

Við slepptum honum, stóð hann þá upp og sleikti okkur og vældi smávegis - við Sonja höfum aldrei fundið jafnt sterkt fyrir því að dýr sé að biðja um hjálp sem yrði því miður sennilegast af skornum skammti frá okkur.


Lítið tár rennur niður kinnar mínar í hvert skipti sem ég horfi á þessa mynd.

Við báðum Anan að hringja í Pemba og fá hann til að koma með rakvélablað eða hníf sem hann og gerði og kom Anan stuttu síðar með beitt blaðið. Við reyndum í sameiningu að sarga bandið þar sem sást mest í það og grét hvolpurinn af sársáka á meðan. Við náðum að sarga það í sundur á einni hlið en þar sem það var komið inn í skinnið allt í kring þá létum við það gott heita. Það að bandið er a.m.k. komið í sundur ætti það að minnka þrýstinginn og löppin gætin jafnvel vaxið eðlilega því bandið myndi opnast meira þegar vöxturinn dregur það til en hvolpurinn var nú þegar orðin ansi haltur og okkur þótti líklegt að hann myndi missa fótinn ef ekkert yrði gert.


Pemba og Anan gera að hvolpinum.

Eftir að við slepptum hvolpinum sárþjáðum og grátandi lagðist hann aftur rétt við okkur eins og hann hefði fullan skilning á því að við hefðum verið að reyna að hjálpa honum og horfði á okkur. Við klöppuðum honum aðeins og kvöddum hann - vonandi mun hann eiga sársaukalausara líf framundan.

Þessir hundar eru villihundar eins og nánast allir hundar í Bútan, og má segja að þetta sé plága eins og víðast annarsstaðar. Þegar gengið er inn í þorp eru hundar sofandi út um allt og sjá þeir um að borða afganga og eru ekkert hræddir við mannfólk, sofa jafnvel við dyr á búðum og þarf þá að klofa yfir þá. Enginn heldur hund sem gæluhund nema í undantekningatilfellum og því ganga þeir alveg sjálfala.
Bútanar nefna beljur sínar og hesta en engin nöfn eru til að nefna hunda, engum myndi detta það í hug. Kettir falla í sama flokk og hundar, þeir eru bara þarna þótt þeir reyndar megi ganga meira um húsakynni en hundar.
Þar sem lönd eins og Bútan eru með langflesta sem Búddatrúar þá vill fólk ekki gera nokkru lifandi dýri mein og því dettur fólki ekki í hug að aflífa hundana - ekki einu sinni ef þeir eru slasaðir eða hafa misst útlim. Það er reyndar eitthvað verkefni í gangi eins og víðast hvar á Indlandi að gelda hundana svo þeir nái ekki að fjölga sér - vonandi mun það skila einhverjum árangri.

Ég sá frétt um hundaplágu í indversku dagblaði um daginn en þar sem talað var um slys þar sem fólk brann til bana en það sem olli mestu umróti var að villihundarnir lögðu líkin sér til munns.

Talandi um dráp á dýrum þá borða bútanir gríðarlegt magn af hrísgrjónum, chilli og kjöti. Kjötið borða þeir oftast í litlum bitur með grjónunum og chilliinu og það í talsverðu magni, helst bæði í hádegismat og kvöldmat. Á árum áður dugðu sjálfdauð dýr í Bútan ásamt litlum innflutningi frá Indlandi til að anna eftirspurn en ekki lengur. Fólk borðar meira og meira af kjöti auk þess sem túristar vilja mikið kjöt og það sem er flutt inn frá Indlandi dugir ekki og ekki það sjálfdauða. Það er því einhverju magni slátrað hérna þó að það standist alls ekki trú þeirra og lífsviðhorf - þetta er því svona hlutur sem enginn talar um og enginn vill vita af.


Börn að leik - aumingjans börnin, eiga þau ekki Playstation?

Eftir björgunarafrekið mikla héldum við til baka sömu leið og við höfðum komið kvöldið áður og sáum nú landslagið í dagsbirtu sem var heldur skemmtilegra.

"Stúlkurnar horfa allar á Pemba og brosa" sagði Anan hálf pirraður á kvennhylli hans.
"Pemba er myndarlegur!" sagði Pemba og skellihló og horfði á Anan til að benda honum á að það væri kannski ekki eins fyrir honum komið með það.
"Já, þú ert með meira hár og átt fleiri börn." sagði Anan með vonleysi í röddinni.
"Og hann á fleiri konur!" bætti ég við til að láta honum örugglega líða verra.
"Pemba er myndarlegur!" Pemba aftur og hló hærra en áður svona til þess að undirstrika hver munurinn væri á honum og Anan sem horfði þögull út um gluggann.

Við gerðum stopp í litla þorpinu Duksam sem var á miðri leið okkar til bæjarins Tashigang sem var lokaáfangastaður okkar um daginn. Skriða féll á litla þorpið fyrir um tveimur árum síðan og felldi nokkur hús. Stjórnvöld samþykktu þá að flytja þorpið á annan öruggari stað en ekkert hefur enn gerst í því máli og þorpið því í einhverskonar biðstöðu. Þorpið er því ekki í mikilli endurnýjun og virðist ekki mikið vera að gerast þarna en fólkið situr flest úti og slappar af. Við gengum um og ræddum við heimamenn og tókum nokkrar myndir, sérstaklega af börnunum sem höfðu afskaplega gaman af því.


Þorpið er ekki stærra en þetta og er þetta nokkuð algeng stærð á þorpi.


Þessi börn sátu fyrir utan litla búð.


Veggskreyting á bar/veitingahúsi.


Börn og hundur fyrir utan búð - Þessi kona stóð við bænahjólið og snéri því og snéri.


Afkvæmi manna eru jafn mismunandi og þau eru mörg - Barnafár.


Börn í gegnum vefstól.


Fyrir utan búðina.

"What is the name of this village?" spurði ég Pemba þegar ég fór út úr bílnum.
"Duksem sir"
"Duksemsir?" spurði ég, hafði ekki alveg heyrt rétt.
"No, Duksem sir"
"Duksmemsir?"
"Duksem!"
"OK, Duksem."

Pemba kallar mig alltaf Sir eins og áður hefur komið fram og því varð þessi skemmtilegi ruglingur. Allir virðast kalla vestræna karlmenn sir hérna og það væntanlega kennt strax í skóla því minnstu skólabörn gera það líka. Reyndar eru titlar mikið notaði í bútönsku og fer það allt eftir stöðu þess sem er ávarpaður hvaða titill er notaður, það liggur því líklega mjög beint við að nota Sir.

"Pemba neytar að kalla mig sir!" sagði Anan hálf súr þegar við vorum einhverntíman að ræða þetta.


Þessar konur höfðu gengið í um 10 tíma og voru komin góða leið áleiðis í bæinn XXX til að vera viðstaddar hátíðina. Þær gengu eftir malarstígum berfættar enda sést hvað fæturnir eru lúnir. Þegar við fórum á hátíðina daginn eftir hittum við þær aftur.

Upp úr kl. 14 komum við í bæinn Tashigang þar sem við myndum gista þessa nóttina. Eina gistiheimili bæjarins er rekið af munkaklaustrinu því munkar koma allstaðar að einu sinni á ári og tilvalið að reka það fyrir almenna ferðamenn fyrir utan þann tíma. Sá sem rekur gistiheimilið og er í vinnur fyrir aðalmunkinn í klaustrinu er gamall skólafélagi Anan frá Indlandi og því gaman fyrir hann að koma þangað og hitta gamla félaga sinn - þess má geta að Anan var að koma í fyrsta skiptið á þessar slóðir í um 5 ár því fáir ferðamenn fara svona austarlega eins og áður hefur komið fram og hann hefur verið meira á skrifstofunni heldur en úti að þvælast með túristunum.


Boltaleikur fyrir utan gistiheimilið.


Anan virðir fyrir sér útsýnið frá gistiheimilinu.


Hlíðin hinummegin í dalnum.


Akrar.


Maður á gangi með bláan hatt og blá stígvél.

Eftir hádegisverð fórum við í síðdegisbíltúr upp að öðru þorpi ofar í fjallinu og töfðumst á leiðinni vegna fjölda skólabarna sem vildu láta mynda sig bak og fyrir - það þurfti nánast að láta þau mynda biðröð á meðan við fjögur tókum af þeim myndir í miklum mæli.


Sumir glaðir - aðrir frekar súrir.


Afskaplega myndvæn stúlka - ætli hún verði ekki bara fyrirsæta þegar hún hefur aldur til að stripplast uppi á sviði eða 14 ára eins og þær eru flestar þegar þær byrja.


Hissa á svipinn - Þessar stúlkur sungu nokkur lög fyrir okkur og dönsuðu, ... hérna eru þau að taka lag sem við þekktum, höfuð, herðar, hné og tær.


Hinn fallegi leikur spilaður á akrinum.


Pemba tók nokkrar myndir af börnunum á sína vél.


Já, nú er það gult.


Hluti af hópnum.


Innkast.

Við höfðum aðeins rætt ljósmyndun kvöldið áður - Pemba var með okkur og hlustaði á það sem fram fór. Anan sagðist hafa verið að skoða fyrir kvöldmatinn myndir í tölvunni sem hann hafði tekið og Pemba væri harður gangrýnandi og fannst það listræna sem hann tók ekkert spennandi en ef mörg börn voru brosandi á myndunum og mikið um liti fannst honum þær góðar. Þar sem Anan var með tvær myndavélar og notaðist bara við aðra datt okkur í hug að það væri þjóðráð að Pemba myndi reyna fyrir sér þennan daginn að taka myndir sem hann tók vel í. Hann tók vélina úr bílnum þegar við fórum frá honum og var að taka myndir þegar við sáum ekki til - var reyndar spéhræddur við að sýna okkur að hann væri að taka myndir. Líkur manni sem ég þekki vel.

Það var komið myrkur þegar við loksins náðum í þorpið og gengum við því frekar stutt um það og héldum til baka á gistiheimilið enda orðin svöng.


Þessi smali varð afar hissa þegar við opnuðum gluggana á bílnum og smelltum af honum myndum. Hann gleymdi sér yfir að glápa á okkur og þegar við hættum að taka myndir rauk hann af stað á eftir geitunum sem voru komnar upp á fjall.


Kvöldmaturinn hjá þessari - kát börn.


Sæt mynd.

Gistiheimilið er með skemmtilegan matsal með sófasettum og við komum okkur þar fyrir með tölvurnar - tæmdum kort og skoðuðum myndir hjá hvoru öðru. Anan setti myndirnar hans Pemba inn á tölvuna sína og við skoðuðum þær saman og hann hafði greinilega mjög gaman af að sjá sínar eigin myndir því hann hefur aldrei átt myndavél sjálfur og þetta því ný lífsreynsla. Myndirnar hans voru sumar hverjar alveg prýðilegar og ætlum við Sonja að prenta þær út og senda honum þegar við komum heim ásamt landslagsbók af Íslandi.

"Anybody can play guitar."

Stóri hópurinn sem hafði alla ferðina verið á svipuðum slóðum og við síðustu dagana í Butan var staddur á gistiheimilinu þessa nóttina og fóru fljótlega að safnast inn í salinn þar sem við vorum að vinna. Sumt af þessu fólki er virkilega skemmtilegt en annað ómerkilegur pappír að okkar mati. Einn af þeim ómerkilegu er maður um fimmtugt með hvít yfirvaraskegg og hár og alltaf klæddur vígalegu ljósmyndavesti. Hann er með tvær Canon myndavélar af dýrustu gerð og tekur þetta áhugamál því nokkuð alvarlega eins og fleiri. Við sáum að hann blandar lítið geði við hópinn, virkar hrokafullur og ánægður með sig. Skemmtileg hjón í þessum sama hóp sem eru ákaflega þægileg og skemmtileg staðfestu við okkur Sonju þennan grun okkar um innræti þessa manns, sögðu að hann héldi greinilega að hann væri að vinna fyrir National Geographic eða eitthvað slíkt. Þegar hann tekur myndir af t.d. börnum í þorpi og einhver annar úr hópnum tekur mynd af þeim þá verður hann mjög fúll og segir: "Þetta er mín mynd!". Hvernig nennir fólk að pæla í svona hlutum og taka sjálft sig svona hátíðlega? Ef maður er í hópferð í þrjár vikur og kemur svona fram við aðra í hópnum er maður ekki mikið að pæla í því að blandast hópnum vel og við hverju bjóst maðurinn þegar hann pantaði hópferð - fólk er fífl, a.m.k. sumir.

Síðan var sest við matarborðið þennan síðasta eiginlega dag í Bútan því morgundagurinn færi nánast allur í akstur að landamærabæ við Indland.

"Can I get a cold beer here?" spurði ég.
"No, enough of beer - we drink something else tonight!" svaraði Anan ákveðinn.
"Will everybody drink?" spurði ég því Anan drekkur eiginlega bara Baily's og Pemba drekkur ekki neitt nema svokallað smjörte.
"Yes, Pemba will also drink, everyboyd drinks tonight!" sagði Anan jafn ákveðið.
"No." svaraði Pemba.
"Pemba is such a boring guy!"

Við Sonja fengum okkur rauðvín með matnum og Anan stóð ekki við stóru orðin því hann fékk sér rétt botnfylli og ekkert meira - hann reyndi oft að fá mig til að drekka viskí og allskonar drykki en er það lítill drykkjumaður sjálfur að hann treysti sér aldrei til að fá sér í glas með mér þannig að það varð lítið úr slíkri drykkju - verð bara að bíða með það þangað til ég hitti vinnufélagana heima.

Hinn hópurinn plantaði sér í sófasettið eftir matinn og einn bílstjórinn, bútanískur strákur spilaði og söng á gítar nokkur lög við feiknargóðar viðtökur viðstaddra. Við göntuðumst aðeins með það við Sonja og Anan að fá Pemba til að dansa fyrir fólkið við undirleik hins bílstjórans en Pemba sjálfum þótti það greinilega ekki sniðugt því hann hvarf stuttu síðar en hann er mikill einfari og því fannst okkur það ekkert óeðlilegt. En Anan var að hugsa um að senda hann í söng- og gítarskóla fyir næsta ferðamannatímabil.
Sonja fór á klósettið stuttu síðar í herberginu okkar en til þess þarf hún að fara út úr húsinu og sá þar Pemba liggja á glugganum og horfa á tónlistarflutninginn og fylgjast með. Brá honum þegar Sonja spurði hvað hann væri að gera og varð vandræðalegur. Hann kom því aftur inn til okkar og sat með okkur út kvöldið.


Spilað á gítar fyrir túristana.

Hinn hópurinn leystist fljótlega upp og fólk fór í herbergi sín fyrir utan tvær bandarískar stúlkur, 25 og 35 ára um það bil. Þær sátu þarna sullandi í rauðvíni miklum mæli og var djammglampi í augum þeirra. Þær döðruðu við þrjá bútanska bílstjóra sem sátu hjá þeim og fór ekkert á milli mála að þær voru til í tuskið. Við hlustuðum með áhuga á þessa tilburði þeirra og sáum t.d. sá eldri þeirra stúlkna sem var öllu frakkari taka upp video af unga bílstjóranum sem hafði sungið og sagði að nú ætti hann að tala inn á videoið eins og um auglýsingu fyrir stefnumótaþjónustu væri að ræða og lýsa kostum sem hann vildi fyrir konu. Hann skildi ekki mikið hvað hún var að fara og svaraði feimnislega spurningum hennar:

"Á hún að vera ljóshærð?"
"Já."
"Á hún að vera hávaxin?"
"Já."
"Á hún að vera góð móðir?"
"Já."
"Á hún að vera skemmtileg"
"Já."
"Á hún að vera gáfuð."
"Já."

Ég hélt fyrst að hún ætlaði að lýsa sjálfri sér með spurningunum og sannfæra hann þannig að sofa hjá sér um nóttina en seinni spurningarnar áttu alls ekki við hana þannig að sú kenning fór forgörðum.

Sonja hafði keypt disk af stráknum eftir flutninginn en hann hafði 20 diska til sölu með tónlist sinni. Sú frakkari af bandarísku stúlkunum spurði hann þarna um kvöldið þar sem við sátum rétt hjá þeim:

"Af hverju gat ég ekki keypt diskinn þinn en algjörlega ókunnugt fólk fékk að kaupa hann?"

Þar sem við vorum sú einu sem keyptum diskinn sem vorum ekki í hópnum þá var alveg greinilegt að hún var að tala um okkur og ekkert að fela það. Við fengum reyndar gallaðan disk, alveg galtómann, þannig að við hefðum betur selt henni hann aftur á uppsprengdu verði.

Sonju heyrðist Bútanbuddurnar spyrja einn af bílstjórunum síðar um kvöldið hvort ekki væri hægt að biðja okkur um að fara svo þau fengju meiri frið þarna - það fékk okkur bara til að sitja enn fastar á rassgatinu eins og það væri gert úr blýi. Stúlkurnar voru þá farnar að falast eftir höndum bílstjóranna og greinilega eitthvað var í gangi.

"Ég er hálf leið yfir því að vera að yfirgefa Bútan eftir morgundaginn!" sagði Sonja en hún var þegar farinn að kvíða því að fara frá þessu yndislega landi yfir í baráttuna á Indlandi.
"Ég er leiður yfir því að launaða fríið mitt endi." sagði Anan en hann hafði áður sagt okkur að þetta ferðalag væri ekki eins og vinna heldur eins og launað frí.
"Og ókeypis kennslustundirnar í myndvinnslu hætti." bætti hann við.

Anan gaf okkur ljósmyndabókina sína áritað og nokkra minjagripi með myndum eftir sig áður en við héldum í rúmið um kvöldið. Gaman að eiga minjagripi sem leiðsögumaðurinn okkar átti þátt í að búa til.

"Only Pamela loves me!" sagði frakkari stúlkan við ringlaða bílstjórana þegar við gengum út eftir ákaflega skemmtilegt kvöld.