58. Konungsríkið Bútan

"Hér grenja karlmenn í myndböndum!" sagði Sonja þegar við horfðum á indverska tónlistarrás í sjónvarpinu á flugvellinum.
"Það er nú mikil þversögn í því."

Við vorum mætt nokkuð snemma á alþjóðaflugvöllinn í Katmandu eða um 2,5 klst. fyrir flugið til Bútan. Á móti okkur á flugstöðinni tók um 60 metra röð inn í flugstöðina sem var nú ekki árennileg. Hún gekk nú ótrúlega fljótt fyrir sig og við innritunarborðið var engin biðröð. Ástæðan fyrir biðröðinni fyrir utan er sú að það þarf að gegnumlýsa farangur sem fer í farangursgeymslu vélarinnar við innganinn í flugstöðina.

Við fórum í verslun og keyptum þar lyf (koníak) sem læknir (móðir Sonju) hafði) bent okkur á að kaupa. Það hefur verið nokkuð erfitt að finna koníak á Indlandi þrátt fyrir yfirgripsmikla leit okkar. En það er greinilega ALLT til í Nepal. Það voru alls þrír starfsmenn sem afgreiddu Sonju við þessi kaup þó að ekkert hefði verið að gera í búðinni. Einn tók flöskuna sem við bentum á og setti hana á borðið og tók við 50 dollara seðlinum og rétti hann næsta manni. Sá setti seðilinn í skúffu og tók upp afganginn sem var $20 og rétti hann þriðja manninum. Sá rétti Sonju peninginn og flöskuna. Það er óhætt að segja að hér sé mikil sérhæfing á hinum ólíklegustu stöðum.

Bútan er 46.500 ferkm að stærð og eru íbúar tæplega 700.000.




Þetta 50 mínútna flug til Bútan þykir eitt fallegasta flug sem um getur og skiljum við vel af hverju. Við báðum um sæti vinstra megin í vélinni eins og okkur hafði verið ráðlegt og þvílíkt útsýni. Everest gnæfði við hliðina á okkur en við flugum í um 300 metra hæð hærra en tindurinn stendur og aðeins í um 5-7 km. fjarlægð. Þar sem við flugum mun hærra og lengra en í útsýnisfluginu fengum við einnig nasaþefinn af Tíbet.

Vélin lækkaði sig til lendingar og flugum við inn Paro dalinn og var flogið ansi neðarlega svo manni var hætt að standa á sama því mér fannst vængirnir vera í um 20-30 metra fjarlægð frá fjallshlíðunum. Þegar vélin var nánast farin að sleikja landið fyrir neðan og maður bjóst við að hún færi að lenda þá lagðist hún á aðra hliðina og tók krappa beygju til að fylgja dalnum eftir - maður var ekki viss um hvort vélin væri hreinlega að hrapa eða hvort þetta væri eðlilegt því þessu bjóst maður ekki við. Vélin lenti svo stuttu síðar þegar hún hafði náð sér á strik aftur í lárétta stöðu.

Þetta er eini flugvöllurinn í landinu og aðeins eitt flugfélag má lenda á honum, Hið konunglega flugfélag Druk Air sem á reyndar bara tvær flugvélar þannig að það er ekki mikil umferð um völlinn. Þessi takmarkaði fjöldi flugvéla heldur ferðamannastraumnum inn í landið í skefjum, um 17 þúsund í dag en t.d. fimm árum voru það einungis 7þ manns. Enda hefur flugferðum þessara tveggja véla fjölgað mikið og þær eru ansi vel nýttar alla daga vikunnar. Ekki þýðir fyrir þá sem fá ekki flugfar að fara landleiðina og eru margar ástæðar en tvær helstu eru að það eru bara tveir vegir inn í landið og eru ferðamenn skyldugir að fljúga annaðhvort inn eða út.

Landið var opnað fyrir ferðamönnum árið 1974 og hefur fjöldi ferðamanna aukist jafnt og þétt en konungur stjórnar mjög vel flæðinu því þeir vilja læra af mistökum annarra þjóða í ferðamennsku sem er mjög góður hlutur. Eitthvað sem Ísland mætti tileinka sér - að læra af mistökum annarra þjóða og fara aðrar leiðir. Ein ástæðan fyrir að aðrar flugvélar geta ekki einu sinni lent á flugvellinum er að það þarf að þjálfa flugmenn sérstaklega til að lenda á þessum erfiða velli. Hugsanlega gætu þeir flugmenn sem eru vanir að fljúga til Ísafjarðar fengið í stöðu hjá Hinu bútanska konunglega flugfélagi ef í harðbakkann slær.


Flugvélin fima og Sonja með svima eftir áhættuflugið.


Léleg mynd af fallegri flugstöðinni.

Mér leið eins og ég væri lentur á flugvelli úti á landi á Íslandi þegar vélin lenti. Úti um gluggann blasti við grasbali fyrir utan flugbrautina þar sem börn voru í fótbolta og hlíð tók við með lágum gróðri. Þegar ég svipaðist betur um sá ég flugstöðina sjálfa sem er sú fallegasta sem ég hef séð - byggð eins og risastórt litríkt munkaklaustur - virkilega gaman hvernig fólk hér heldur í hefðir sínar. Það reyndar má ekki byggja hús í Bútan nema þau standist kröfur um að vera í þjóðlegum stíl og er það vel. Við heima mættum nú taka þetta til fyrirmyndar t.d. í miðborginni þar sem þarf alltaf að hola niður risastórum járn, gler og steinhrúgöldum þegar myndast gap á milli gamalla og virðulegra bygginga - aldrei virðist hægt að byggja þjóðlegt og fallegt með kannski einhverjum nýjum áhrifum. Fólk ræður svo alveg hvernig það innréttar húsin sín, þetta er bara spurning um samræmi og fegurð.

Eins og svo oft áður þurftum við að fylla út lítinn bleðil við innkomu í landið og ég skrifaði "Programmer" sem starfsheiti en var reyndar að spá í að skeyta ljósmyndari og forritari saman í eitt orð og hafa þetta "Prographer", "Phogrammer" eða bara "Progogrammer".

Loja fararstjórinn okkar beið eftir okkur fyrir utan - hann er maður með tagl, skegg og gáfulegt andlitsfall ekki ósvipað mér. Við hentum dótinu okkar í nýlegan Hyundai Tucson sem verður fararskjóti okkar hérna í Bútan þessa 18 daga og keyrðum upp á hótel. Hotel Gangtey Palace sem er staðsett í Paro er eina hótelið í landinu sem var áður kastali og er eins og að ganga inn í búddíska ævintýrasögu (ef það er þá til) að ganga upp og inn í herbergið okkar sem er gríðarlega stórt og með baðherbergi sem er næstum jafn stórt og stofan okkar heima.


Hluti af herberginu okkar sem er um helmingi stærra.

Áður en við héldum í'ann fengum við okkur dæmigerðan bútanískan hádegisverð sem hafði þó verið "chillaður niður" - leiðsögumaðurinn fékk sér hinn hefðbundna bútaníska rétt sem er nánast borðaður í öll mál hérna, hrísgrjón með chili. Þetta er gríðarlega sterkur réttur og Loja telur að þetta sé um fjórum sinnum sterkari matur en það sem gerist sterkasta í Mexíkó. Bútanar eru gríðarlega hrifnir af chilli og nota það bara eins og salt. Það er að brjótast út hérna með túrismanum fjölbreyttari matargerð, sérstaklega á hótelum, en þessi réttur er það eina sem margir borða hérna - ekkert verið að flækja málin þar. Þeir borða reyndar einnig mikið af kjöti og er það ansi flókið mál hvernig búddistar réttlæta kjötát.

Við fórum í stutta skoðunarferð um þjóðminnjasafnið á hlaupum því við rétt náðum fyrir lokun, en það var svosem ágætt því við erum ekkert mjög mikið safnafólk - höfum a.m.k. ekki mjög mikla þolinmæði en það er gaman að skoða í stuttan tíma. Það var mikið af merkilegum hlutunum þarna inni eins og búddalíkneski sem sum voru yfir 1000 ára gömul og allskonar fánar og annað sem snýr að trúnni. Heill veggur var undirlagður fyrir frímerki því Bútan er þekkt fyrir flott og hugmyndarík frímerki, en sennilegast hefur gullöld frímerkjanna staðið sem hæst á 7. og 8. áratug síðustu aldar. Sem dæmi var mikið um Disney frímerki, frímerki tileinkuð heimsmeistarakeppninni í knattspyrnu ásamt óhefðbundnari frímerkjum eins og nokkur sem voru kringlótt og hægt að spila þau á venjulegum plötuspilara. Þetta var þeirra leið til að reyna vekja athygli á sér í heiminum.

Borgin Paro er ekki nema um 30 ára en samt hefði maður alveg trúað því að hún væri yfir 100 ára því eins og lög gera ráð fyrir eru húsin öll með hefðbundnu sniði sem gerir bæinn mjög fallegan. Húsin eru öll með verslunum á fyrstu hæð og íbúðum á efri hæð og er götumyndin mjög hrein og bein - húsin mynda snyrtilega röð með götum á milli.


Horft yfir Paro.


Kona í þjóðlegum búningi og sólstafir fyrir aftan.


Bíllinn og bílstjórinn sem við höfum til umráða í 18 daga.


Munkur í glugga.


Aldagömul trébrú og Paro Dzong fyrir aftan.


Dæmigerð verslun í Paro.


Sonja phone home.

Ég hafði spurt Loja um það hvort það væri mögulegt að horfa á knattspyrnuleik í enska boltanum einhverstaðar í bænum. Ég ætlaði ekkert að gera neitt vesen, bara vita hvort það væri staður sem við gætum kíkt á því Arsenal - Manchester United er nú enginn hversdagslegur viðburður. Hann tók vel í þetta enda hefur hann sjálfur gaman af fótbolta og þekkir flesta þessa kappa og stakk upp á að við færum á veitingahús um kvöldið sem hefði sjónvarp og það hljómaði ansi hreint vel.

Við hvíldum okkur aðeins upp á hóteli áður en Pemba bílstjóri náði í okkur stundvíslega kl. 19 og fór með okkur á veitingahús niðri í bæ. Það var skrítið að fara inn í veitingastaðinn því hann leit úr eins og gömul íslensk blokkaríbúð að innan - þ.e. gangur gekk í gegnum staðinn og frá honum var hægt að ganga inn í lítil herbergi þar sem snætt er og svo stór veitingasalur við endann. Við hittum þar fyrir Loja sem greinilega var nýkominn og var að fletta á milli stöðva til að finna leikinn góða. ESPN var að sjálfsögðu þarna eins og allstaðar og leikurinn var þegar byrjaður, um 20 mínútur liðnar en ekkert mark komið þannig að við höfðum ekki misst af neinu.


Bjór, Bútan og Bolti - er hægt að hafa það betra?

Við sötruðum bjór, spjölluðum og horfðum fyrri á hálfleikinn ásamt fleiri mönnum sem voru inni í herberginu hjá okkur og sáum United leiða leikinn 0-1 þegar gengið var til hálfleiks. Um leið og fyrri hálfleikurinn kláraðist fór allt rafmagn og það varð svartamyrkur inni. Eftir smá stund var búið að planta tveimur kertum á borðið hjá okkur og var greinilega allt rafmagn í borginni farið. Við sátum í um klukkustund og biðum eftir rafmagninu sem kom ekki fyrr en leikurinn var yfirstaðinn en þetta var samt bara skemmtilegt því við spjölluðum þeim mun meira. Loja er mjög skemmtilegur og áhugaverður náeungi sem hefur mjög ákveðnar skoðanir á nútíð og framtíð Bútans. Hann einn af fáum Bútanbúum sem hafa farið erlendis í nám en hann var að klára nám í Austurríki í hótelstjórnun og almannatengslum.

Fljótt fór bjórinn að tala hjá okkur og kom í ljós að honum líkar ekki bara illa við Indverja eins og öllum Bútanbúum heldur hatar hann þá innilega og gat fært góð rök fyrir máli sínu - eins er honum illa við Þjóðverja. Ég sagði skoðanir mínar umbúðalaust á USA, Kína og Ísraelsmönnum þannig að þetta var kannski farið að líkjast aðalfundi hjá Kynþáttarahatarafélaginu.

Þessi stund sem við áttum í rafmagnsleysinu var virkilega skemmtileg og fróðleg, eitt af þeim augnablikum sem gerir ferðalög í framandi deildum jarðar ógleymanlegar.


Rafmagnsleysið í algleymingi.


Þarna erum við búin að snæða hinu ágætustu máltíð.

Að lokinni góðri kvöld- og matarstund keyrði bílstjórinn okkur aftur upp á herbergið en ég hafði þá náð að svolgra í mig þrjá og hálfa kófdrukkna bjóra sem hver var 650ml og áfengið farið að stíga ágætlega í. Ég átti þá þessa fleygu setningu við Sonju í gríni:

"Vandamálið er ekki hvað ég er fullur heldur hvað þú ert edrú!"

Mér var síðan trillað upp í rúm í hjólastól og sængin breidd yfir mig.

57. Veikindi í Katmandu

Ferðaskrifstofustrákurinn vildi ekki endurgreiða okkur alla ferðina, enduðum á að borga honum 1500 Nrs fyrir hótelið sem hann var búinn að panta og daginn áður greiddum við fararstjóranum 600 Nrs - við enduðum því á því að greiða rúmlega 2000 Nrs fyrir þetta sem er nú ekkert voðalega mikill peningur. Til þess að yfirfæra þessar upphæðir úr Nrs sem er Nepalise Rupies, eða Nepalskar rúpínur þá margfaldið þið upphæðina með 1 eins og áður hefur komið fram.

Dagurinn fór að mestu leiti í afslöppun bæði á kaffihúsinu í bænum og á hótelinu. Það er afskaplega þægilegt að sitja og sötra ómótstæðilega kaffidrykki á stað sem er með þráðlaust net. Við nýttum það vel.


Aðal hótelbyggingin.

Við gengum stuttan hring um túristahverfið á meðan við biðum eftir myndum úr framköllun. Þá var á vegi okkar þetta gistihús:



Já, við vorum hissa að sjá gistihús sem heitir Iceland og til að svala forvitni okkar kíkti Sonja inn til að athuga hvort það væru kannski íslenskir eigendur eða einhver tenging við landið - samtalið hljómaði svona (hef það á ensku því ég held að það skiljist betur þannig):

"Hello." sagði Sonja við slánalega reykjandi afgreiðslustrákinn í litlu þröngu andyrrinu.
"Yes mam."
"Why is the guesthouse called Iceland?"
"It's the name of the guesthouse." svaraði hann og kunni greinilega ekki mikið í ensku.
"Yes, I know that - but why?"
"It's the name!"
"Is there a connection to the country Iceland?"
"This is the name of the guesthouse!"
"Yes, I know - I come from Iceland!"
"The guesthouse?"

Ég fylgdi Sonju upp á hótelherbergi og lagði síðan af stað í leiðangur um þröngar göngugötur eldri hluta borgarinnar - engar konur með í þessari ferð. Markmiðið var að ná í linsuna góðu úr viðgerð um 5 leytið og ég hafði því um þrjár klukkustundir til að skoða borgina þangað til ég yrði að vera kominn á New Road sem er fyrir sunnan hverfið okkar. Ég var með kort með mér en þegar ég er einn á ferð í skoðunarferðum er ég ekki að pæla mikið í því hvar ég er staddur og ráfaði bara um endalausar hliðargötur og lét borgina draga mig áfram og stjórna ferðinni. Á hliðargötunum eru oft lítil sund, ekki hærri en 1,5m að hæð sem liggja inn í lokaða bakgarða svo maður gengur úr skarkalanum inn í rólega steinsteypta garða þar sem fólk situr fyrir utan hús sín og börn að leik.
Einhvernvegin rataði ég á götuna um hálftíma fyrir tilætlaðan tíma - sýnir ágætlega hvað borgin er góður fararstjóri. Viðgerð á linsunni með varahlut kostaði 5000 kr. íslenskar og tel ég það bara vel sloppið. Hún virðist vera skörp og í meðhöndlun eins og ný linsa - ég er ánægður með að við ákváðum að skoða viðgerð hérna í Kathmandu.


Konur vinna í húsaskoti.


Dæmigerð gata í Katmandu.


Þessi mynd sýnir litadýrðina sem er oft á götunum án þess að láta viðfangsefnið trufla mann.


Barn málað til verndar gegn illum öndum.

Ég hélt áfram að villast um hverfin en reyndi að fikra mig norður í átt að Tamel kverfinu. Það gekk ekkert voðalega vel að finna ferðamannahverfið því ég var búinn að þvælast um í góðan tíma og skyndilega helltist myrkrið yfir borgina.
Borgin var greinilega rafmagnslaus því ekkert ljós var að sjá - búðir fóru að setja upp kerti á búðarborðunum og einstaka búðir voru með varðelda fyrir utan.
Ég var nú ekki á því að gefast upp enda var ég farinn að sjá stöku túrista á götunum og ég hlyti því að vera að nálgast túristahverfið. Stuttu síðar var ég kominn á götu í Thamel sem var troðfull af túristum en ég þekkti ekki götuna sjálfa og hélt því áfram göngu í áttir sem mér þótti líklegar. Ég passaði mig ekki og fór einhverjar spennandi hliðargötur og áttaði mig ekki fyrr en ekki nokkurn ferðamann var að sjá. Ég hafði greinilega farið í kolvitlausa átt og ákvað því að snúa við og fara í betri átt. Ég gekk í dágóða stund og ákvað að taka ekki hjólavagn fyrr en í fulla hnefana - það var ekki mikið af þeim þarna þannig að það hefði sennilegast verið skynsamlegast að taka vagn við fyrsta tækifæri. Ég gekk áfram og var kominn í vafasamt hverfi að mínu mati svona að kvöldi til og gekk því að hjólavagni sem stóð og beið eftir mér stutt frá mér. Maður um fertugt og sonur hanns um 12 ára voru í vagninum og stukku á fætur þegar ég kom.

"Hvað kostar að fara á Nirvana Garden Hotel?"
"Hversu mikið viltu borga?"
"Segðu mér bara hvað það kostar!"
"120 rubís."
"Ég borga 40 rúbís!" sagði ég því fyrsta verð hjá þeim er alltaf út úr korti og ég vissi reyndar ekkert hvað við vorum langt frá hótelinu.
"100 rúbís."
"Nei 40!"
"80 rúbís."
"Nei 40!"
"Síðasta boð 70!" sagði hann ákveðið.
"Ok, takk fyrir - þá geng ég bara." sagði ég og hélt áfram göngu minni.
"Ok, 50." sagði hann þá.
"Nei." sagði ég og hélt áfram göngu minni þangað til hann kallaði á eftir mér.
"Ok, 40 - snúðu við."

Ég snéri við og settist upp í vagninn og 12 ára strákurinn hjólaði af stað. Hann hjólaði í þveröfuga átt við það sem ég var að ganga, beygði þar til vinstri og um 100 metra þar áfram og þá vorum við komnir. Ég hafði borgað alltof mikið fyrir ferðina og þeir ákváðu að samþykkja lokaboð mitt þó að ég hefði "hótað" þeim með því að ganga í þverögu átt frá hótelinu þegar ég sagðist ætla að ganga. Báðir græddu, ég komst á lífi á hótelið en gatan var að verða alveg myrkvuð fyrir utan nokkra elda og kerti á búðarborðum og þeir fengu ansi vel borgað fyrir 5 mín hjólatúr.


Vinnumaður vinnur að kvöldlagi.


Svartamyrkur þegar ég var að reyna að ramba á áfangastað.

Við fórum aftur í hverfið fyrir sunnan Tamel daginn eftir og nú var Sonja með í för. Hún hefur það fram yfir mig að þegar hún gengur hverfi sem hún hefur séð kort af þá myndast smátt og smátt kort af staðnum í hausnum á henni sem hún getur síðan nýtt að sumu leiti til að rata nokkurnvegin aftur á svipaðar slóðir - hún hefur líka góðan skilning á áttum. Það er eitthvað annað en ég sem þarf ekki annað en að ganga inn í búð og man oft ekki alveg úr hvorri áttinni ég kom úr þegar út úr búðinni er komið. Ég skil vel að sumir vilji vita hvar þeir eru og finnst það góður kostur - ég hinsvegar hef mjög gaman að villast svona um borgir og vita ekkert hvað er bakvið næsta horn eða hvert för ber mig.

Göngutúrinn með Sonju var samt skemmtilegri því ég fann mig betur í myndatökunni (og líka skemmtilegra að vera með Sonju) og við tókum lengri tíma í að skoða okkur um. Við skoðuðum mikið af hliðarstrætum, bakgörðum og er oft magnað að sjá litla brunna fyrir framan hús með yfir 1000 ára gamla útskorin ljón í kring, maður rétt sér móta fyrir ljónslaginu á styttunum. Það er margt um slíka gripi út um alla borg enda hefur hún verið kölluð sögulegt listasafn undir berum himni. Götulífið er líka sérstaklega líflegt og oft er ekki hægt að komast áfram fyrir fjölda af fólki.


Kona fyrir framan dæmigert hús hérna - þetta virðist orðið frekar óstöðugt.


Þessi hlið á húsi var í bakgarði - gluggarnir eru sérstakir.


Maður býr sig undir að halda á nokkrum plötum sem virðast vera þungar. Hafið þið einhverntíman séð mann halda á fjórum sjónvörpum í einu?


Góðir vinir á saumastofu.


Coca-Cola er helst í hendur við ferðmannaiðnaðinn.


Svið og annað af sauðkind.


Grænmetissali.


Nokkrir dæmigerðir réttir héðan.


Rauðklædd eldri kona.


Fisksalinn.


Séð niður á götu frá hofi sem við klifruðum upp í.


Stolt amma.


Rauður og blár.


Kona hvílir sig á meðan beðið er eftir viðskiptavinum.


Ungur kornsali.

Það er samt ekki jafn auðvelt að taka myndir af fólki hér eins og t.d. í Amritsar og öðrum borgum sem eru með færri túrista. Fólk virðist á mörgum stöðum búið að fá nóg og brosir ekki einu sinni þegar maður brosir til þeirra og býður góðan daginn. Við skildum það á göngu heim og á undan okkur gengu fjórir kínverjar með videovélar á lofti í annarri hendi og venjulegar myndavélar í hinni - sveiflandi þessu framan í allt og alla. Svona gengur þetta dag eftir dag þangað til maður mætir og vill líka fá að taka myndir.
Ástandið batnaði þó aðeins þegar við komum lengra úr aðal túristahverfinu þar sem fólk nánast stökk í felur þegar það sér myndavélar.

Við skoðuðum Durbar torgið sem er samansafn af stórum hofum á litlu svæði í miðju borgarinnar. Hofin eru flest úr tré og eru sum mörg hundruð ára gömul - það er merkilega er að á neðstu hæð eru pínulitlar búðir sem selja allskonar hluti, allt frá minjagripum í fisk og kjöt. Þessar búðir hafa ekki breyst mikið í gegnum aldirnar.
Þar sem búddismi og hindú lifir í miklu samkrulli hérna þá eru sömu hofin oft notuð fyrir bæði trúarbrögðin þá er mjög gaman að fylgjast með fólki allt í kring iðka trú sína.


Neðstu hæðir hofana eru oft með pínulitlum verslunum.


Poppsalar, hér virðast vera 5 mismunandi gerðir af poppmaís í boði.


Fjölskyldulíf.


Við á torginu - svarthvítar hetjur.


Stúlka þvær sér í almenningsþvottalaug.


Andlitsmálning til sölu fyrir trúaða.


Barn hreinsar til fyrir framan hindúa líkneski.


Líkneskin eru gjarnan mjög litrík.


Gaman er að virða fyrir sér tréútskurðinn á hofunum sem er orðinn veðraður á mörgum stöðum.


Túristar og heilagur maður.


Móðir og barn.


Þarna erum við komin á lítið kaffihús við Durbar torgið.


Við höldum að þetta sé hin frægi ljósmyndari Yann-Arthus Bertrand en kunnum ekki við að spyrja þar sem hann var þarna með fjölskyldu sinni.


Skrítinn maður sem var að laga hár sitt við eitt hofið.


Sölustúlka.


Þessi kona fær sér lúr á tröppum eins hofsins.


Setið á hækjum sér.


Stúlka með sjal yfir sér.

Við borðuðum kvöldverð á La Dolce Vita við kertaljós því rafmagn var ekkert í borginni og aðeins einstaka staðir sem eru með varaaflstöðvar.

Þegar við vorum að ganga heim á hótel fórum við framhjá búð teppasala sem við höfðum skoðað teppi hjá tveimur dögum áður. Hann stoppaði mig fyrir utan og sagði:

"Ég er með sérstök verð fyrir þig í dag!"
"Nú, af hverju eru verðin betri í dag?" svaraði ég þreytulega því dagurinn hafði verið langur og ég ekki í teppahugleiðingum.
"Af því að ég á afmæli."
"Nei, þú átt ekki afmæli!" svaraði ég.
"Víst!"
"Nei!"
"Víst, komdu bara inn og sjáðu."
"Ok" sagði ég og gekk inn í búðina - var forvitinn að vita hvernig hann myndi sýna fram á að hann ætti afmæli og Sonja fylgdi treglega á eftir.
"Komdu upp á efri hæðina, teppin eru þar." sagði hann og gekk upp.
"Sannaðu fyrst fyrir mér að þetta er afmælisdagur þinn!" sagði ég.
"Hvernig á ég að sýna fram á það?" spurði hann hissa yfir að ég væri ennþá að hugsa um afmælið.
"Sýndu mér skilríki!" sagði ég ákveðið og reyndi að brosa ekki - verð að viðurkenna að ég hafði sérstaklega gaman af þessu. Aðrir starfsmenn sem voru þrír fylgdust með þar sem þeir sátu við afgreiðsluborðið.
"Komdu upp og ég skal sýna þér skilríki."

Ég gekk á eftir honum upp og og hann blaðaði þar í veskinu sínu og tók upp skilríki sem hann skoðaði. Ég tók það og skoðaði það sjálfur.

"Afmælisdagur kemur ekki fram á skilríkjum hérna í Nepal." sagði hann.
"DOB 03/03/1973 stendur hérna skýrum stöfum! Þú átt afmæli í mars."
"Hvað er DOB?"
"Date-of-birth." sagði ég sigri hrósandi.
"Hvað gerir það mig þá gamlan?"
"34 ára!" sagði ég eftir töluverða umhugsun.
"Nei, það getur ekki verið, ég er 40 ára."
"Ha, það stendur hérna skýrt að þú sért 34 ára og að afmælið þitt er í mars. Þú átt ekkert afmæli í dag!"
"Víst!"
"Nei!"
"Þetta er eitthvað rugl - ég ætla að bjóða þér mitt besta verð á silkiteppinu!"

Ég hætti að nenna að þrátta við hann um afmælisdaginn því málið var svo gott sem dautt þegar hann vildi ekki viðurkenna dagssetninguna sem stóð á skilríkinu og auk þess skipti þetta engu máli - ég vildi bara sjá hvernig hann myndi snúa sér útúr þessu.

Ég skoðaði aftur teppið flotta og við þráttuðum um verðið einu sinni enn og komumst ekki að neinni niðurstöðu. Hann reyndi öll brögð til að sýna fram á glæsileika og gæði teppisins eins og teppasala er von og vísa nema rétt áður en ég fór þrammaði hann fram og aftur um gólfið með teppið vafið utanum sig og sagði að það væri meirað segja hægt að nota það sem sjal. Ég þakkaði fyrir mig og fór brosandi út.


Ég stalst til að taka mynd af umræddu teppi á meðan sölumaðurinn stökk niður eftir málbandi.

Það mætti kannski halda að ég standi í endalausum rifrildum hérna en því fer fjarri - það er bara oft gaman að spjalla við sölumenn og aðra og rökræða því þannig er nánast allt götulífið hérna, menn að þrátta um verð og miklar tilfinningar í gangi.

Ég get ekki beðið eftir að biðja um launahækkun þegar ég kem heim - ég er í æfingu að þrátta um verð.

Að kvöldi þessa næstsíðasta dags í Nepal var Sonja kominn með svaka magaverki sem héldu fyrir henni vöku alla nóttina. Morguninn eftir, síðasti heili dagurinn í Nepal, fór að mestu í klósettferðir svo það þótti ekki ráðlegt að hún færi að þvælast út fyrir herbergið. Þetta virtist hafa verið ný matareitrun því nú fylgdi engin ógleði. Ég fór í það að redda dollurum fyrir Bútan en það er enginn hraðbanki í landinu og þeir taka bara við stærstu gjaldmiðlunum ásamt sínum eigin.
Ég gerði óformlega könnun á verði á dollurum á peningabásum í bænum sem skipta á milli gjaldmiðla. Ég fékk verð allt frá 65,5 krónur sem ég þurfti að greiða fyrir hvern dollar niður í 63,8 - sem er orðinn sæmilegasti munur í gjaldmiðlum. Einn sagði mér að þeir sjálfir myndu borga 63 dollara sjálfir og afgangurinn væri þóknun þeirra. Á öllum peningabásum stendur "No commission" og ég held að þetta sé það eina sem þeir gera þannig að ég skil málið ekki alveg.

Ég beið með að fara á þann peningabás sem mér leist best á því ég ætlaði að reyna að nota þekkingu mína á því hvað aðrir væru að bjóða til að fá betri kjör. Einn gjaldeyrissalinn sem bauð mér 64,8 trúði mér ekki þegar ég sagði að aðrir hefðu boðið undir 64 dollara þannig að ég held að þetta sé sæmilegt verð sem sumir voru að bjóða mér.
Eins og áður sagði þá endaði ég á þeim bás sem mér leist best á enda var hann snyrtilegastur, stærstur og kona sem sá um afgreiðslu, treysti þeim meira þegar kemur að peningum því karlmenn breytast oft í slefandi brjálæðinga þegar kemur að peningum - konur eyða þeim bara.
Hún bauð mér 64,5 og ég sagði henni að mér hefði verið boðið 64,8 á næsta bás - hún gæti spurt hann ef hún trúði mér ekki. Ég vissi vel að sá maður sem var feitur og fúll myndi aldrei viðurkenna að hann hefði boðið mér þessi kjör því hann öskraði á eftir mér þegar ég gekk út að ég fengi ekki þessi kjör nema að ganga frá gjaldeyriskaupunum strax. Hún hugsaði málið aðeins, spurði hvað ég ætlaði að skipta miklu sem var dágóð upphæð og ráðfærði sig við samstarfsmann sinn. Hún bauð mér síðan 63,7 sem var það besta sem mér hafði verið boðið og gekk ég að því.

Mér leið eins og "big-shot" bankamanni þegar ég gekk á milli, kannaði kjörinn hjá hverjum og einum og reyndi að semja um besta verðið. Það eina sem vantaði upp á var klipping, vatnsgreiðsla, rakstur, sturta, rakspíri, jakkaföt, skjalatöska og óbragð í munninn ... eða nei, það vantaði ekki óbragðið því ég var sennilegast andfúll ofaní allt og það gæti vel verið að það hafi hjálpað mér í samningaumleitunum því fólk hefur viljað losna við mig úr básunum sínum.

Það verður gaman að sjá hvernig maður verður við heimkomuna með prúttið. Ég sé fyrir mér að ég fari í Bónus:

"Ha, 5000 krónur? Ég borga ekki krónu meira en 500 krónur. Ég fer þá bara í krónuna og þið missið öll viðskipti við mig!"

Eða þá þegar ég er að semja um húsnæðislán:

"Ég borga ekki punkti meira en 4.6% vexti!"
"Ha?" segir bankamaðurinn hissa.
"Já, ef þú gengur ekki að kröfum mínum fer ég með öll mín viðskipti annað!"
"Annað hvert? Allir vextir og kostnaður er ákveðinn sameiginlega af bönkunum þannig að það eru sömu kjör allstaðar og þú getur alveg reynt að fara annað fíflið þitt!"

Á morgun er för heitið til Bhutan eins og áður hefur komið fram og vitum við ekki hvort eða hvernig netsambandi er hagað þar. Við getum því ekki lofað að það komi mikið hingað inn en við gætum slysast á hótel með neti öðru hvoru. Í versta falli hendum við inn allri 3 vikna Bútan ferðasögunni í einu eftir og fólk verður bara að taka sér frí þann 20. nóv eða bara að lesa þetta yfir jólin.

Magn skiptir meira máli en gæði - það er löngu sannað.